खासगी कंपन्यांनी पेट्रोल-डिझेलचे दर वाढवले असल्यामुळे पुन्हा एकदा ग्राहकांच्या खिशाला कात्री बसणार आहे. कारण आता देशातील दोन प्रमुख खासगी तेल कंपन्या असलेल्या ‘नायरा एनर्जी’ आणि ‘जिओ-बीपी’ यांनी पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात वाढ केली आहे. नायराने ३ ऑक्टोबर २०२६ रोजी पेट्रोलच्या दरात ५ रुपये आणि डिझेलच्या दरात ३ रुपये प्रति लिटर वाढ केली होती. त्यानंतर, ११ ऑक्टोबर २०२६ रोजी जिओ-बीपीनेही अगदी याच दराने, म्हणजेच पेट्रोल ५ रुपयांनी तर डिझेल ३ रुपयांनी महाग केले आहे. या दरवाढीमुळे वाहनचालकांच्या खिशावर अतिरिक्त भार पडणार आहे. दुसरीकडे, इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन, भारत पेट्रोलियम आणि हिंदुस्तान पेट्रोलियम या सरकारी तेल कंपन्यांनी किरकोळ बाजारात पेट्रोल-डिझेलचे दर वाढवलेले नाहीत. त्यामुळे खासगी आणि सरकारी इंधन कंपन्यांच्या दरधोरणातील फरक पुन्हा चर्चेत आला आहे.
खासगी कंपन्यांनी पेट्रोल-डिझेलचे दर का वाढवले? आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या आणि शुद्धीकरण केलेल्या पेट्रोल-डिझेलच्या किमती वाढल्यामुळे खासगी इंधन विक्रेत्यांच्या खर्चावर दबाव निर्माण झाल्याचे सांगितले जात आहे. वाढत्या खर्चामुळे होणारे आर्थिक नुकसान कमी करण्यासाठी या कंपन्यांनी इंधनाचे दर वाढवण्याचा निर्णय घेतल्याचे वृत्त आहे. नायरा एनर्जी आणि जिओ-बीपी या खासगी कंपन्यांच्या इंधन दरांवर आंतरराष्ट्रीय बाजारातील किमतींचा प्रभाव पडतो. त्यामुळे जागतिक बाजारात पेट्रोलियम उत्पादनांच्या किमती वाढल्यास त्याचा परिणाम भारतातील त्यांच्या विक्रीदरांवरही होऊ शकतो.
सिंगापूरच्या बाजाराचा पेट्रोल-डिझेलच्या दरांशी काय संबंध? सिंगापूर हे आशियातील महत्त्वाचे तेल व्यापार आणि शुद्धीकरण केंद्र आहे. आशियातील पेट्रोलियम उत्पादनांच्या व्यापारात सिंगापूरमधील बाजारभावांना महत्त्व असते. शुद्ध पेट्रोल आणि डिझेलच्या आंतरराष्ट्रीय किमती, वाहतूक खर्च, चलन विनिमय दर आणि इतर खर्च यांचा इंधन विक्रेत्यांच्या नफ्यावर परिणाम होतो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात शुद्ध पेट्रोलियम उत्पादनांच्या किमती वाढल्यास खासगी कंपन्यांना विक्रीदरांचा फेरविचार करावा लागू शकतो.
